Steeds vaker krijg ik mensen aan de telefoon die hun vaststellingsovereenkomst (VSO) door een AI-tool, zoals ChatGPT, hebben laten beoordelen. Begrijpelijk, want het is laagdrempelig en snel. Maar daar zitten ook grote risico’s aan. Zoals bij Karim, die daardoor met veel te hoge verwachtingen het gesprek met zijn werkgever aanging.
Een onverwachte VSO zonder beëindigingsvergoeding
Karim is een man van 46 met een vast contract. Na een dienstverband van vier jaar kreeg hij een VSO voorgelegd. Zijn werkgever vond dat hij niet goed functioneerde. In de VSO stond geen beëindigingsvergoeding. Hij mocht wel direct stoppen met werken, maar moest in ruil daarvoor zijn vakantiedagen inleveren. Karim was het hier niet mee eens: niet met de inhoud van de VSO en niet met de manier waarop dit alles was gegaan. Naar zijn beleving functioneerde hij goed en had zijn werkgever geen dossier opgebouwd.
ChatGPT beoordeelt VSO verkeerd: de gevolgen voor Karim
Karim besloot de VSO door ChatGPT te laten beoordelen. Op basis van alleen dat document kreeg hij een advies dat hem hoop gaf. Hij besloot zelf met een stevig tegenvoorstel de onderhandeling in te gaan. Dat pakte helaas verkeerd uit. Zijn verwachtingen waren niet realistisch en dat maakte de werkgever terughoudend. Zijn tegenvoorstel werd volledig afgewezen.
Toen ik in beeld kwam, bleek dat de werkgever wel degelijk een dossier had opgebouwd. Ruim een half jaar eerder was er een verbetertraject opgestart. Vanaf dat moment werden er structureel gesprekken gevoerd over het functioneren van Karim. Deze informatie had Karim achtergehouden, waardoor het voor mij ook lastig was om een goede inschatting te maken van zijn onderhandelingspositie.
Advies van ChatGPT over VSO leidde tot stap naar de kantonrechter
Uiteindelijk kwamen Karim en zijn werkgever er niet uit. Ondanks dat werkgever het dossier overlegde, wilde Karim geen water bij de wijn doen. Hij liet de verwachtingen die de AI-tool bij hem had geschept niet los. De werkgever stapte daarop naar de kantonrechter, zodat het dienstverband via die weg kon worden beëindigd. Karim had zich laten leiden door een advies dat geen rekening hield met alle feiten en gebeurtenissen. Een AI-tool weet immers niet wat het niet weet. Het vraagt niet door en krijgt vaak maar een beperkt deel van de relevante informatie. Daardoor ontstaan verkeerde aannames.
Zelf heb ik Karim geholpen door hem inzicht te geven in de verplichtingen van zijn werkgever en in hoeverre zijn werkgever hier aan had voldaan. Ik temperde zijn verwachtingen en gaf hem advies op basis van zijn specifieke situatie. Hij voelde zich daardoor begrepen en vond rust, ondanks het teleurstellende verloop.
Zelfs met alle informatie blijft AI onbetrouwbaar
Wil je je VSO laten beoordelen met behulp van AI? Wees dan kritisch. Upload niet alleen de VSO, maar (onder meer) ook:
- jouw arbeidsovereenkomst;
- een omschrijving van de situatie;
- een recente loonstrook;
- een eventueel toepasselijke cao;
- een eventueel arbeidsvoorwaardenreglement.
Helaas is zelfs dan het risico groot dat de AI-tool iets over het hoofd ziet en de ingegeven informatie niet goed beoordeelt. Zo had de AI-tool in het geval van Karim geen rekening gehouden met een langere, contractuele opzegtermijn. Indien hij het advies van de AI-tool had gevolgd, had hij een maand zonder inkomen gezeten, omdat de AI-tool onterecht een kortere opzegtermijn had toegepast dan contractueel was afgesproken.
Voorkom fouten: laat jouw VSO altijd controleren door een jurist
Deze zaak liet goed zien hoe belangrijk het is om juridisch advies in te winnen van iemand die de volledige context kent. ChatGPT kan een handige tool zijn, maar mist het menselijke inzicht om in te schatten wat realistisch en haalbaar is in jouw specifieke situatie. Elk ontslag is immers maatwerk. Karim besefte dat ook en was blij dat hij door mij (alsnog) correct werd geïnformeerd. Laat je jouw VSO alleen door AI beoordelen, dan kun je belangrijke onderdelen over het hoofd zien. Dat kan je geld kosten en er zelfs toe leiden dat je het recht op een WW-uitkering kwijtraakt.
Vraag vandaag nog een gratis controle van jouw VSO aan
Laat je VSO controleren door een jurist die met je meedenkt. Bel ons direct op 088-6002811 (gebruikelijke belkosten) of vul het contactformulier in. We zorgen ervoor dat je niets over het hoofd ziet en met een gerust hart de VSO kan tekenen.
Deze blog is geschreven door Ilse, arbeidsjuriste bij De Nationale Adviesbalie. Ilse helpt dagelijks mensen met hun vaststellingsovereenkomst. De namen in deze blog zijn gefingeerd.
