Het aantal advocaten op toevoeging blijft dalen. Mensen die afhankelijk zijn van gesubsidieerde rechtsbijstand merken daar steeds vaker de gevolgen van. Tegelijk komen er te weinig nieuwe advocaten bij. Daardoor wordt het steeds lastiger om juridische hulp te krijgen.
Waarom zijn er steeds minder advocaten op toevoeging?
De afname is al langere tijd zichtbaar. In vijf jaar tijd daalde het aantal met ongeveer 13 procent. Dat betekent dat er honderden advocaten minder beschikbaar zijn.
Daarnaast stopt een groot deel van de huidige groep binnen afzienbare tijd met werken. Binnen tien jaar bereikt ongeveer een derde de pensioengerechtigde leeftijd. Omdat er weinig nieuwe advocaten bijkomen, ontstaat er een groeiend tekort.
Advocaten op toevoeging worden ook wel sociaal advocaten genoemd. Dit zijn advocaten die werken binnen het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand.
In verschillende regio’s is het nu al lastig om een advocaat op toevoeging te vinden. Hierdoor kan het langer duren voordat je hulp krijgt.
Waarom blijven de vergoedingen een probleem?
Begin 2026 zijn de vergoedingen voor advocaten op toevoeging aangepast. Dat helpt, maar de vergoeding sluit nog niet goed aan bij de tijd en kosten die een zaak echt vraagt.
Een advocaat op toevoeging krijgt namelijk een vast bedrag per zaak. In de praktijk kost een dossier vaak meer uren dan waarvoor wordt betaald. Het verschil moet de advocaat zelf opvangen.
Vooral kantoren hebben hier last van. Zij hebben hogere kosten, zoals personeel, kantoorruimte en het opleiden van jonge advocaten. Als de vergoeding te laag is, wordt het voor kantoren financieel lastig om dit werk te blijven doen.
Dat is een probleem, want juist deze kantoren leiden nieuwe advocaten op en zorgen dat kennis behouden blijft. Minder kantoren betekent dus ook minder nieuwe instroom.
Als de vergoedingen niet beter aansluiten bij de praktijk, kiezen advocaten sneller voor ander werk. Daardoor neemt het tekort verder toe.
Wat wordt gedaan om het tekort op te lossen?
Om het tekort aan te pakken, worden verschillende maatregelen genomen. Het doel is om meer nieuwe advocaten aan te trekken en de huidige groep te behouden.
Er wordt onder andere ingezet op:
- Subsidie voor de opleiding van advocaat-stagiairs
- Onderzoek naar waarom advocaten stoppen of juist beginnen
- Samenwerking met organisaties binnen de advocatuur
Met deze aanpak wil men het beroep aantrekkelijker maken en de instroom vergroten.
Wat betekent dit voor jou?
Heb je recht op een advocaat op toevoeging? Dan kun je te maken krijgen met langere wachttijden of minder keuze.
Voor mensen die afhankelijk zijn van deze vorm van rechtsbijstand kan het tekort direct gevolgen hebben. Het kan lastiger zijn om snel een geschikte advocaat te vinden. Hierdoor kan de toegang tot het recht onder druk komen te staan, vooral voor mensen met een lager inkomen.
De komende jaren zal moeten blijken of deze maatregelen voldoende zijn om het tekort aan advocaten op toevoeging terug te dringen.